Proefrit maken: checklist voor vertrek, onderweg en na afloop

Maak een proefrit over wegen die je zelf gebruikt en beoordeel de auto vóór vertrek, tijdens normaal rijden en na terugkomst. Controleer eerst de afspraken over verzekering en eigen risico. Stel daarna je zitplek goed in, probeer de bediening stilstaand en let onderweg op starten, schakelen, remmen, sturen en comfort. Schrijf je bevindingen direct na de rit op.

Een proefrit helpt je kiezen en kan redenen voor verder onderzoek opleveren. Hij kan geen verborgen gebrek uitsluiten. Bij serieuze aankoopinteresse en technische twijfel is een onafhankelijke aankoopkeuring een logische vervolgstap.

Regel deze zaken voordat je naar de verkoper gaat

Vraag expliciet of je met de betreffende auto kunt rijden. Een occasion kan nog in voorbereiding staan of niet voor een rit beschikbaar zijn. Reserveer genoeg tijd om ook stilstaand te kijken. De ANWB adviseert ruim de tijd te nemen voor een proefrit; spreek bijvoorbeeld ongeveer een uur af voor rijden, controles en nabespreken. Dat is een afspraak, geen recht op een vaste duur.

• Neem je geldige rijbewijs mee en vraag welke gegevens de verkoper nodig heeft.
• Bespreek verzekering, toegestaan gebruik en wat je bij schade moet betalen.
• Lees het proefritformulier vóór ondertekening, inclusief eigen risico en eventuele beperkingen.
• Spreek route, terugkomsttijd en brandstof- of laadniveau af.
• Vraag bij een brandstofauto of de motor bij aankomst koud kan zijn, zodat je de eerste start kunt meemaken.
• Neem zo mogelijk iemand mee die na afloop met je kan vergelijken en onderweg kan luisteren.

Een kentekencheck kan nuttig zijn, maar vertelt je niet wat de proefritverzekering precies dekt. Laat onduidelijkheden hierover vóór vertrek oplossen. Fotografeer met toestemming bestaande schade en laat die op het formulier vastleggen.

Voor vertrek: pas eerst de auto

Begin met de bestuurdersstoel. Kun je de pedalen volledig bedienen zonder dat je met je bekken naar voren schuift? Zijn stuur en instrumenten goed bereikbaar en zichtbaar? Stel spiegels en hoofdsteun af. Controleer vervolgens of achter jouw ingestelde stoel nog voldoende plaats is voor de vaste passagier.

Probeer instappen ook echt een tweede keer. Een lage dakrand of hoge dorpel kan bij het eerste enthousiasme onopgemerkt blijven. Neem de spullen mee die doorslaggevend zijn, zoals een kinderwagen of rollator. Gebruik voor deze pasronde de checklist voor ruimte en gezin.

Bediening testen terwijl je stilstaat

• Ramen, spiegels en centrale vergrendeling.
• Ventilatie, temperatuurregeling en ontwaseming.
• Airco: reageert hij op de instelling en komt er merkbaar koelere lucht als de omstandigheden dat toelaten?
• Ruitenwissers en sproeiers, zonder droog over een vuile ruit te wissen.
• Parkeercamera en sensoren als ze aanwezig zijn.
• Telefoonkoppeling, navigatie en laadpoorten die je dagelijks wilt gebruiken.

Een functie die je niet begrijpt, hoeft niet kapot te zijn. Vraag de verkoper hem voor te doen. Blijft hij niet werken, noteer dat als open punt. Bedien onbekende menu’s niet tijdens het rijden.

Bij het starten: luister en kijk, zonder diagnose te spelen

Start zoals het instructieboek voorschrijft. Bekijk de meldingen die verschijnen en welke na de systeemcontrole blijven staan. Vraag bij een onbekend symbool om de betekenis. Een waarschuwing over een ernstig probleem is geen reden om ‘even te kijken of hij vanzelf verdwijnt’ tijdens een rit.

Let bij een verbrandingsmotor op langdurig moeilijk aanslaan, onrustig stationair lopen of een opvallend hard geluid. Noteer de omstandigheden: koude start of reeds warm, met of zonder ingeschakelde airco. Een elektrische auto kan rijklaar zijn zonder motorgeluid; controleer de rijklaaraanduiding en laat uitleggen hoe vooruit, achteruit en parkeren werken.

Beoordeel opvallende rook of geur niet met een snelle internetdiagnose. Beschrijf wat je ziet en laat de oorzaak onderzoeken. Open geen heet koelvloeistofreservoir en ga niet met handen of kleding bij draaiende delen kijken.

Onderweg: gebruik een route met verschillende situaties

Een bruikbare route bevat rustig stadsverkeer, een doorgaande weg, een stuk snelweg als dat bij je gebruik past, en een veilige parkeerplek. Kies bekende of vooraf ingestelde wegen. Zo gaat je aandacht naar de auto en het verkeer in plaats van naar de route.

Rijd zoals je normaal veilig zou rijden. Geen noodstops, hard optrekken met koude motor, loslaten van het stuur of scherpe slingerproeven. Je hoeft een auto niet aan zijn grens te brengen om dagelijks comfort en afwijkingen te merken. Bij onveilig aanvoelen of een ernstige waarschuwing stop je op een veilige plek en neem je contact op met de verkoper.

Handgeschakeld, automaat en elektrisch

Bij een handbak probeer je de versnellingen die onderweg normaal nodig zijn. Let op bediening van koppeling en pook, zonder op basis van één aangrijppunt slijtage vast te stellen. Bij een automaat ervaar je wegrijden, rustig versnellen en manoeuvreren. Sommige transmissies reageren anders dan je huidige auto; vraag naar opvallend gedrag en vergelijk zo nodig met eenzelfde model.

Bij elektrisch rijden besteed je aandacht aan de mate van regeneratief remmen en de bediening daarvan. Het getoonde bereik is een schatting en geen bewijs voor accugezondheid. Vraag naar een beschikbaar accutestrapport en de omstandigheden waaronder het is gemaakt. Als laden cruciaal is voor jouw gebruik, spreek dan ook een demonstratie van de laadfunctie af. Alleen een laadklep openen is geen laadtest.

Parkeer alsof je al eigenaar bent

Zoek een normale, veilige parkeerplek. Kun je de hoeken inschatten en vanuit je zitpositie voldoende zien? Probeer achteruit inparkeren met gebruik van spiegels en eigen zicht; de camera is ondersteuning. Stap uit en bekijk of je nog ruimte hebt om deuren te openen en bagage te pakken.

Let op de samenwerking tussen praktische punten. De kofferbak kan groot genoeg zijn, terwijl de klep onder jouw carport niet volledig open kan. Een brede stoel kan prettig zitten, maar het dagelijks instappen in een smal vak moeilijker maken.

Na de proefrit: maak van indrukken concrete vragen

Parkeer, zet de auto volgens de instructie veilig uit en schrijf direct op wat je opviel. Een bruikbare notitie heeft drie onderdelen: waarneming, omstandigheid en vervolgvraag.

• Waarneming: trillingen in het stuur.
• Omstandigheid: bij normaal remmen vanaf ongeveer 80 km/u, twee keer opgemerkt.
• Vervolgvraag: laat de oorzaak vaststellen en geef aan welk herstel vóór levering wordt uitgevoerd.

‘Remschijven kapot’ is zonder onderzoek een te stellige conclusie. ‘Rijdt fijn’ is juist te vaag om drie auto’s te vergelijken. Noteer ook de goede punten, zoals prettig zicht bij parkeren of voldoende beenruimte na een halfuur rijden.

Leg de rit naast je bevindingen van de bezichtiging en de documenten over uitgevoerd onderhoud. Laat toezeggingen over onderzoek, herstel en inbegrepen zaken opnemen in de uiteindelijke afspraken. Je hoeft niet direct na de proefrit een beslissing te nemen.

Veelgestelde vragen over een proefrit

Moet ik alleen of samen met de verkoper rijden?

Dat spreek je vooraf af. Alleen rijden kan rust geven om te ervaren en bespreken. Meerijden van de verkoper kan handig zijn voor uitleg. Belangrijker is dat je voldoende tijd hebt en de afgesproken voorwaarden helder zijn.

Kan ik een defect herkennen tijdens een proefrit?

Je kunt afwijkingen opmerken, maar een geluid of trilling heeft meerdere mogelijke oorzaken. Laat belangrijke bevindingen beoordelen. Ook een rit zonder opvallende signalen sluit verborgen problemen niet uit.

Is een proefrit met een geldige APK voldoende?

Nee. De APK en jouw aankoopvragen hebben een ander doel. Een APK voorspelt geen onderhoudskosten en beoordeelt niet of de auto prettig en praktisch bij jouw gebruik past. Vraag bij twijfel om een onafhankelijke aankoopkeuring.

Bronnen en verantwoording

Samengesteld door Redactie De PK. De werkwijze en voorbeelden zijn redactioneel uitgewerkt; er is geen eigen producttest uitgevoerd. Bronnen geraadpleegd op 28 september 2026.

• ANWB: een goede proefrit maken
• ANWB: aandachtspunten bij aankoop